Hoge Raad verlicht aansprakelijkheid commanditaire vennoot

De commanditaire vennoot (financier) speelt binnen de commanditaire vennootschap (CV) een rol op de achtergrond. In tegenstelling tot de beherende vennoot (bestuurder van de CV) is hij daarom niet hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de CV. Althans, de commanditaire vennoot is niet verder aansprakelijk voor de schulden van de vennootschap dan tot het bedrag dat hij in de CV heeft ingebracht.

Beheersverbod art. 20 WvK

Wanneer een commanditaire vennoot echter het beheersverbod van artikel 20 lid 2 WvK overtreedt en hij bij derden de schijn wekt beherend vennoot te zijn, kan de commanditaire vennoot op grond van artikel 21 WvK wel persoonlijk aansprakelijk worden gehouden. Deze aansprakelijkheid geldt dan ook voor de schulden en verbintenissen die zijn ontstaan vóór het tijdstip dat de commanditaire vennoot het beheersverbod overtrad.

Zware sanctie om misbruik te voorkomen

De achtergrond van de zware sanctie van persoonlijke aansprakelijkheid bij overtreding van het beheersverbod door de commanditaire vennoot is om misbruik door commanditaire vennoten te voorkomen en derden die zaken doen met commanditaire vennoten te beschermen.

Volgens vaste rechtspraak ging deze bescherming van derden dusdanig ver, dat zelfs wanneer een derde wist dat de commanditaire vennoot niet als beherend maar als commanditaire vennoot handelde, deze wetenschap niet van belang was voor de vraag of de commanditaire vennoot persoonlijk aansprakelijk kon worden gesteld wegens overtreding van het beheersverbod van artikel 20 lid 2 WvK.

HR 29 mei 2015: wetenschap hoedanigheid commanditaire vennoot wél van belang

In zijn arrest van 29 mei 2015 (ECLI:HR:2015:1413) verlicht de Hoge Raad de persoonlijke aansprakelijkheid van de commanditaire vennoot en komt hij terug op de eerdere rechtspraak.

De feiten in deze kwestie waren samengevat als volgt:
twee commanditaire vennoten tekenden samen met de beherend vennoot voor een huurovereenkomst en een huurbeëindigingsovereenkomst. Omdat de commanditaire vennootschap de verplichtingen uit voornoemde overeenkomsten niet nakomt, stelt de wederpartij een vordering in tegen de commanditaire vennoten en de beherend vennoot om alsnog nakoming te bewerkstelligen. De commanditaire vennoten stellen zich op het standpunt dat zij als commanditaire vennoten niet aansprakelijk zijn.

Oordeel Rechtbank en Hof

De Rechtbank en het Hof oordelen dat de commanditaire vennoten door het meetekenen van de huurovereenkomst en huurbeëindigingsovereenkomst handelden alsof zij beherend vennoten waren en daarmee het beheersverbod van artikel 20 lid 2 WvK overtraden.

Het Hof oordeelt dan ook dat de commanditaire vennoten op grond van artikel 21 WvK persoonlijk aansprakelijk zijn voor de schulden en verbintenissen van de vennootschap. Verder oordeelt het Hof in lijn met de vaste rechtspraak dat het niet uitmaakt dat de wederpartij op de hoogte was van de hoedanigheid van de commanditaire vennoten.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad vernietigt het arrest van het Hof en bepaalt dat de zware sanctie van persoonlijke aansprakelijkheid van de commanditaire vennoot niet in een onevenredige verhouding mag staan tot de schending van het beheersverbod.
De sanctie die op het beheersverbod staat, kan volgens de Hoge Raad onder omstandigheden achterwege blijven, indien en voor zover het handelen van de commanditaire vennoot de sanctie niet of niet ten volle rechtvaardigt.

Of de sanctie van artikel 21 WvK achterwege kan blijven is volgens de Hoge Raad mede afhankelijk van de vraag of de wederpartij wist dat de handelend vennoot een commanditair vennoot was. Is bij de wederpartij sprake van wetenschap van de hoedanigheid van de commanditaire vennoot, dan dient overtreding van het beheersverbod niet tot persoonlijke aansprakelijkheid van de commanditaire vennoot te leiden.

Aansprakelijkheid van commanditaire vennoot verlicht

De Hoge Raad verlicht dus de aansprakelijkheid van de commanditaire vennoot bij de overtreding van het beheersverbod en komt terug op eerdere rechtspraak. Het wordt wél relevant geacht of de wederpartij wist van de hoedanigheid van de commanditaire vennoot. Dit neemt echter niet weg dat op degene die als commanditaire vennoot meetekent in beginsel een aansprakelijkheidsrisico rust.

Wel of niet meetekenen van overeenkomsten?

Het is af te raden om als commanditaire vennoot mee te tekenen voor overeenkomsten van de vennootschap. Als het niet anders kan, dan dient u bij het ondertekenen expliciet te vermelden dat u ondertekent in uw hoedanigheid van commanditaire vennoot.

Partijen die daarentegen extra zekerheid wensen en willen dat de commanditaire vennoot meetekent, doen er juist verstandig aan om expliciet op te nemen dat zowel de commanditaire vennoten als de beherend vennoot persoonlijk (en hoofdelijk) aansprakelijk zijn voor de nakoming van de overeenkomst.

– met dank aan mr. J.J. Dijkman –

Heeft u een vraag over dit artikel?

Chris Hartsuiker
Advocaat/bestuurder
Expertises: Insolventie, Ondernemingsrecht