Een bestaand product namaken, mag dat?

Het komt regelmatig voor dat (met name succesvolle) producten worden nagemaakt. Soms is een het een exacte kopie, soms zijn er verschillen aan te wijzen en soms is enkel sprake van dezelfde stijl.

Bescherming door octrooi-, model- of auteursrecht

De techniek van een nieuw product kan onder bepaalde voorwaarden geoctrooieerd worden. Daarmee kan het anderen voor een bepaalde periode verboden worden om dezelfde techniek toe te passen. Een nieuw uiterlijk van een product kan als model worden gedeponeerd waarmee het anderen voor een bepaalde periode verboden kan worden om een product te maken met hetzelfde uiterlijk. In sommige gevallen kan het uiterlijk van een product ook door het auteursrecht worden beschermd. Een bepaalde stijl kan niet worden beschermd.

Er bestaan echter situaties waarin geen van de bovenstaande rechten (meer) van toepassing zijn. Bijvoorbeeld omdat niet is gedacht aan het deponeren van het uiterlijk als model of dat het modelrecht is verlopen en het ook geen uiterlijk betreft dat door het auteursrecht wordt beschermd. Is er dan niets meer te doen tegen degenen die dit product namaken?

Nabootsen van het uiterlijk van een niet beschermd product mag niet altijd

In beginsel staat het vrij om zo’n (rechtenvrij) product na te bootsen. De nabootsende producent moet daarbij wel proberen om te voorkomen dat door de gelijkheid van beide producten verwarring kan ontstaan bij kopers om te voorkomen dat de koper niet meer weet of hij het originele of het nagebootste product koopt. Soms heeft een product een bepaalde vorm om het te laten functioneren. Een wiel is om die reden rond. De nabootsende producent hoeft in dat geval geen vierkant wiel aan te brengen om verwarring te voorkomen met het originele product. De verplichting om verwarring te voorkomen gaat dus niet zover indien daardoor het nagebootste product minder goed zou werken of sneller kapot zou gaan. http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2009:BJ6999

Geen verwarring bij een origineel product dat niet onderscheidend is

Van verwarring kan geen sprake zijn wanneer het originele product niet onderscheidbaar is van andere producten op de markt. Wanneer het originele product al lastig te onderscheiden is van andere producten op de markt, dan leidt het nabootsen van het originele product niet snel tot verwarring, immers wanneer er al veel op de markt is dat veel op elkaar lijkt, dan zal een koper oplettender zijn en minder snel aannemen dat hij met het originele product te maken heeft. De kans dat de koper het een voor het ander houdt, neemt daarmee dus af.

Op de producent van het originele product rust de inspanningsverplichting om op te treden tegen nabootsingen op de markt om te voorkomen dat het originele product zijn onderscheidenheid verliest wanneer er nabootsingen op de markt verschijnen.

Slaafse nabootsing levert oneerlijke concurrentie op

De verwarring tussen het originele product en de nabootsing daarvan dient zover te gaan dat de koper hierdoor in de veronderstelling gebracht kan worden dat hij het originele product koopt in plaats van een nabootsing, doorgaans voor een aantrekkelijkere prijs dan het origineel. Het verbod op zogenoemde: “slaafse nabootsing” heeft de bedoeling om producenten te beschermen tegen oneerlijke concurrentie.

Omdat de kopie meestal niet naast het originele product staat, is het niet een kwestie van: zoek de verschillen en/of de overeenkomsten. Er moet gelet worden op de totaalindruk die het nagebootste product wekt bij een weinig oplettende koper.

De totaalindruk van het originele en het nagebootste product kan hetzelfde zijn waardoor de koper meent het originele product te kopen maar de totaalindruk kan ook zo zijn dat de koper meent een product te kopen van de dezelfde producent als van het originele product.

Door de gelijkenis ontstaat verwarring waardoor de koper kan worden verleid om tot de aankoop over te gaan terwijl de koper daar mogelijk van zou hebben afgezien wanneer het voor hem duidelijk was dat dit niet het originele product was en ook niets te maken heeft met de producent van het originele product.

Alleen bij oneerlijke mededinging verbod op verkoop

Wanneer sprake is van een slaafse nabootsing, is er sprake van oneerlijke mededinging en kan de rechter gevraagd worden om de verkoop daarvan te verbieden. Zo nodig op straf van een boete.

Kortom: het nabootsen van een onbeschermd product is in beginsel toegestaan, zeker wanneer dit niet anders kan. Wel moet geprobeerd worden te voorkomen dat de nabootsing zodanig op het origineel lijkt dat het daardoor lastig wordt om de verschillende producten uit elkaar te houden.

Wordt uw product nagemaakt of vindt iemand dat u zijn product namaakt, neemt u dan voor een vrijblijvend gesprek contact op met Vincent Audiffred.

Benieuwd naar andere artikelen van SWDV Advocaten of welke advocaten bij ons werken en hoe u ze kunt bereiken? klik daarvoor op de volgende links: meer artikelen, onze advocaten, onze contactgegevens.

Heeft u een vraag over dit artikel?

Vincent Audiffred
Advocaat
Expertises: Contractenrecht, Intellectueel eigendom, Procesrecht