Vergunningver­lening en woonboten

Wetgeving bouwkundige status woonschepen

Met dank aan mr. M.J. Brink

De Amsterdamse wethouder Van Poelgeest heeft op 2 juni 2014 minister Blok voor Wonen en Rijksdienst dringend verzocht om wetgeving die de bouwkundige status van woonschepen op passende wijze moet verankeren. Aanleiding voor dit verzoek is een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 16 april 2014 (kenmerk: 201306684/1/A1). In die uitspraak heeft de Afdeling uitgemaakt dat een woonboot, mits deze voldoet aan bepaalde kenmerken, een bouwwerk is.

De casus: vergunning verbouwing woonboot verleend

Een particulier wilde zijn woonboot verbouwen en vroeg daartoe een verbouwingsvergunning aan, op grond van de Amsterdamse ‘Verordening op het binnenwater 2010’. Die vergunning werd verleend.

Een derde-belanghebbende was echter van mening dat een woonboot een bouwwerk is en dat er in plaats van een verbouwingsvergunning een reguliere omgevingsvergunning op grond van de Wabo nodig was. Immers, op grond van art. 2.1 lid 1 onder a Wabo is het verboden om zonder omgevingsvergunning een bouwwerk geheel of gedeeltelijk te bouwen.

De rechtbank gaf de derde-belanghebbende gelijk en overwoog dat de woonboot had moeten worden aangemerkt als een bouwwerk. Derhalve had het college de aanvraag om een verbouwingsvergunning moeten afwijzen en de particulier had een omgevingsvergunning op grond van de Wabo moeten aanvragen.

Het college was het hier niet mee eens, waarop de Afdeling zich boog over de vraag of een woonboot te kwalificeren is als een bouwwerk.

Woonboot is een bouwwerk

De Afdeling oordeelde dat een woonboot inderdaad een bouwwerk is. Zij overwoog hiertoe – kort gezegd – dat de woonboot een constructie van enige omvang is, die op indirecte wijze met de grond is verbonden door middel van onder meer een loopplank, staalkabels en aansluitingen voor nutsvoorzieningen. Doorslaggevend belang voor de kwalificatie als bouwwerk heeft de Afdeling toegekend aan de omstandigheid dat de woonboot is bedoeld om ‘ter plaatse als woning te functioneren’. Dat de woonboot binnen korte tijd kan worden losgekoppeld doet volgens de Afdeling daar niets aan af. De Afdeling bekrachtigde derhalve het oordeel van de rechtbank.

Woonboot bedoeld als woning ter plaatse

De ‘brandbrief’ van wethouder Van Poelgeest wekt de indruk dat de Afdeling een geheel nieuwe koers is ingeslagen en dat er vanaf nu acuut problemen zullen ontstaan. Van een geheel nieuwe koers is echter geen sprake. Al in augustus 2010 kwam de Afdeling tot het oordeel dat een woonboot onder omstandigheden is aan te merken als een bouwwerk (kenmerk: 200908871/1/H1). De desbetreffende woonboot was met stalen beugels aan meerpalen verankerd en was derhalve bedoeld om ter plaatse als verblijf te functioneren. In de recente Amsterdamse casus lijkt de Afdeling hooguit de categorie woonboten die te gelden hebben als bouwwerk uit te breiden, nu ook verankering met staalkabels aan de wal voldoende is om ervan uit te gaan dat het de bedoeling is om een woonboot ter plaatse als een woning te laten functioneren.

Gemeenten en woonbooteigenaren in een lastige positie

Dit laat onverlet dat gemeenten (en eigenaren van woonboten) al enige tijd in een lastige positie zitten. Duidelijk is dat in veel gevallen een omgevingsvergunning nodig is, maar het toetsingskader om deze te verlenen ontbreekt. Van Poelgeest merkt terecht op dat het Bouwbesluit 2012, dat geldt als toetsingskader bij het verlenen van een omgevingsvergunning, geen rekening houdt met de specifieke kenmerken van woonboten. Bij de herziening van het Bouwbesluit 2012, zoals dat in augustus 2011 is vastgesteld, lijkt de wetgever derhalve de boot te hebben gemist. Dit kan leiden tot problemen bij de vergunningverlening met alle onzekerheid van dien.

Aanvraag omgevingsvergunning zonder passend toetsingskader

De roep om passende wetgeving is dus begrijpelijk. De vraag is alleen hoe in de tussentijd gehandeld moet worden als er een omgevingsvergunning wordt aangevraagd. SWDV Advocaten denkt graag met u mee over een passende, praktische oplossing. U kunt hiervoor contact opnemen met Sanne van der Horst.

Heeft u een vraag over dit artikel?

Sanne van der Horst
Advocaat
Expertises: Bestuursrecht, Vastgoedrecht