Wat moet u weten over ontslagvergoedingen in het arbeidsrecht?

Uit een belangrijke uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (Hof) van 14 januari 2021 volgt dat op grond van het Verdrag van Aarhus niet langer belanghebbenden een zienswijze moeten hebben ingediend om ontvankelijk in hun beroep te zijn tegen besluiten over milieuzaken. Dat staat in ieder geval vast voor milieuorganisaties. Daarnaast lijkt het erop dat het Hof meent dat ook niet-belanghebbenden toegang tot de rechter moeten hebben gelet op de ruime inspraakmogelijkheid in het Nederlands recht.

Ontslag-vergoedingen in het arbeidsrecht

Als u werknemers in dienst hebt, zult u vast een keer een vergoeding moeten betalen. Vergoedingen horen er nu eenmaal bij als een arbeidsovereenkomst tot een einde komt. Bij ontslagvergoedingen gaat het vaak om voorspelbare bedragen, maar soms weet u niet van tevoren hoeveel u moet betalen. In het laatste geval kan het om erg grote bedragen gaan. In dit artikel vertellen we u:
  • de belangrijkste dingen die je moet weten over ontslagvergoedingen in het arbeidsrecht
  • hoe u kunt voorkomen dat u een vergoeding moet betalen waarop u niet had gerekend

Jeroen Dikker

Advocaat

Expertises:
  • Arbeid
  • Onderwijs
  • Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)

De vier soorten vergoedingen in het arbeidsrecht

Er zijn vier soorten vergoedingen die te maken hebben met het einde van de arbeidsovereenkomst.

1. De aanzegvergoeding

Dit is een vergoeding die u moet betalen als u de werknemer met een tijdelijk contract van zes maanden of langer niet tenminste een maand voor de einddatum schriftelijk hebt meegedeeld of een contract wordt verlengd –– en zo ja, onder welke voorwaarden.

Bedrag aanzegvergoeding

Als u de schriftelijke mededeling in zijn geheel achterwege hebt gelaten, betreft de vergoeding een maandsalaris. Heeft u de schriftelijke mededeling te laat gegeven, dan wordt de vergoeding over het restant van de maand uitbetaald.

Looncomponenten als vakantiegeld, overwerkvergoedingen, toeslagen, bonussen, winstuitkeringen en eindejaarsuitkeringen tellen bij het bepalen van de aanzegvergoeding niet mee.

De werknemer heeft twee maanden de tijd vanaf het einde van de arbeidsovereenkomst om de aanzegvergoeding op te eisen. Daarna vervalt het. Daarvoor moet de werknemer een verzoekschrift indienen bij de kantonrechter.

2. De vergoeding wegens onregelmatige opzegging

Deze vergoeding moet u betalen als u de arbeidsovereenkomst hebt opgezegd, maar daarbij geen opzegtermijn of een te korte opzegtermijn in acht hebt genomen. 

Bedrag vergoeding wegens onregelmatige opzegging

De vergoeding betreft het loon over het resterende deel van de opzegtermijn. Daarbij tellen componenten zoals winstuitkeringen, eindejaarsuitkeringen, toeslagen en dergelijke in dit geval wél mee.

De werknemer heeft twee maanden de tijd om de vergoeding op te eisen. Daarna vervalt het. Hiervoor moet de werknemer een verzoekschrift indienen bij de kantonrechter.

De termijn begint te lopen vanaf het einde van de arbeidsovereenkomst. Als er een te korte arbeidsovereenkomst in acht is genomen, dan gaat deze termijn dus lopen vanaf het einde van de te korte opzegtermijn.

3. De transitievergoeding

Dit is de bekendste vergoeding die er is. De transitievergoeding moet u in vier gevallen uitbetalen:

  • De arbeidsovereenkomst is geëindigd op initiatief van de werkgever

De werkgever heeft de arbeidsovereenkomst opgezegd of de rechter heeft de arbeidsovereenkomst ontbonden op verzoek van de werkgever.

  • De arbeidsovereenkomst is geëindigd op initiatief van de werknemer

De werknemer heeft de arbeidsovereenkomst opgezegd of de rechter heeft de arbeidsovereenkomst ontbonden op verzoek van de werknemer, vanwege ernstig verwijtbaar handelen of nalatigheid van de werkgever.

  • Als een tijdelijk contract niet wordt verlengd door de werkgever
  • Als een tijdelijk contract niet wordt verlengd omdat de werknemer dat zelf niet wenst

In dit geval is er sprake van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever.

Bedrag transitievergoeding

De transitievergoeding betreft een derde maandsalaris per jaar dat het dienstverband heeft geduurd. Als de arbeidsovereenkomst een deel van een jaar heeft geduurd, betreft het een pro rata deel daarvan. 

Looncomponenten zoals vakantiegeld, bonussen en eindejaarsuitkeringen tellen bij een transitievergoeding mee. De vergoeding kan oplopen tot 1,5 keer het bedrag van de transitievergoeding als de rechter de arbeidsovereenkomst ontbindt op grond van twee of meer ontslagronden.

De werknemer heeft drie maanden de tijd om de transitievergoeding op te eisen. De termijn begint te lopen vanaf het beëindigen van de arbeidsovereenkomst.

Wanneer hoeft de transitievergoeding niet betaald te worden?

De transitievergoeding hoeft alleen in de volgende vier gevallen niet betaald te worden:

  • De werkgever en werknemer gaan met een vaststellingsovereenkomst of beëindigingsovereenkomst uit elkaar

De reden dat er in dit geval toch vaak een transitievergoeding wordt betaald, is dat de werknemer dit als voorwaarde stelt voor de overeenkomst.

  • De arbeidsovereenkomst eindigt vanwege het pensioen van de werknemer
  • Het betreft een werknemer met een leeftijd van jonger dan 18 jaar
  • Als het einde van de arbeidsovereenkomst het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen van de werknemer

4. De billijke vergoeding

De billijke vergoeding wordt ook wel de aanvullende vergoeding genoemd. Dit komt omdat als u deze moet betalen, deze bovenop de transitievergoeding komt. Er zijn drie situaties waarin u de billijke vergoeding moet betalen:

  1. Als u de arbeidsovereenkomst hebt opgezegd zonder toestemming van het UWV, terwijl u deze wel nodig had

Als uw werknemer te maken heeft met langdurige ziekte (langer dan twee jaar ziek) of bijvoorbeeld bij reorganisaties, bent u verplicht om toestemming voor ontslag te vragen bij het UWV. 

2. Als u een werknemer op staande voet hebt ontslagen en dat ontslag bij de rechter geen stand houdt

3. Wanneer de rechter op verzoek van de werkgever de arbeidsovereenkomst ontbindt, maar vindt dat de werkgever zich ernstig verwijtbaar heeft gedragen –– en dat dit de oorzaak is van de ontbinding.

Bedrag billijke vergoeding

Het berekenen van de billijke vergoeding is een interessant vraagstuk, want er is geen formule voor.

Uit de rechtspraak blijkt dat u zich moet afvragen hoe lang de arbeidsovereenkomst zou hebben geduurd als het verwijtbare gedrag van de werkgever niet had plaatsgevonden.

Voorbeeld:

U heeft een werknemer op staande voet ontslagen en dat ontslag houdt bij de rechter geen stand. De rechter vindt dat de arbeidsovereenkomst zonder het ontslag op staande voet nog een jaar zou hebben geduurd, dan is de billijke vergoeding een jaarsalaris. Deze vergoeding komt bovenop de transitievergoeding.

Vragen over ontslagvergoedingen? Neem op tijd contact met ons op.

Van de vier vergoedingen die we hebben besproken, zit het grootste gevaar in de billijke vergoeding. Deze is namelijk onvoorspelbaar voor u als werkgever.

Neem daarom contact met ons op voordat het escaleert, zodat u nog kunt voorkomen dat u de verkeerde keuzes maakt.